ਕਿੱਥੇ ਦੋਫਾੜ ਹੋਣ ਨੂੰ ਤਿਆਰ ਹੈ ਧਰਤੀ?

ਧਰਤੀ ਦੇ ਅੰਦਰ ਮੌਜੂਦ ਟੈਕਟੋਨਿਕ ਪਲੇਟਾਂ ਦੀ ਨਵੀਂ ਗਤੀਵਿਧੀ ਦੇ ਕਾਰਨ, ਨਵੇਂ ਸਮੁੰਦਰ ਦਾ ਨਿਰਮਾਣ ਹੋਣ ਜਾ ਰਿਹਾ ਹੈ । ਇਹ ਨਵਾਂ ਸਾਗਰ ਅਫ਼ਰੀਕੀ ਮਹਾਂਦੀਪ ‘ਤੇ ਬਣਦਾ ਜਾਪਦਾ ਹੈ। ਵਿਗਿਆਨੀਆਂ ਨੇ ਅਫਰੀਕਾ ਦੇ ਦੱਖਣ-ਪੂਰਬੀ ਹਿੱਸੇ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਵੱਡੀ ਦਰਾਰ ਦਾ ਪਤਾ ਲਗਾਇਆ ਹੈ ਜੋ ਮਹਾਂਦੀਪ ਨੂੰ ਦੋ ਹਿੱਸਿਆਂ ਵਿੱਚ ਵੰਡ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਕਿਹਾ ਜਾ ਰਿਹਾ ਹੈ ਕਿ ਧਰਤੀ ‘ਤੇ ਪਹਿਲਾਂ ਤੋਂ ਮੌਜੂਦ ਪੰਜ ਮਹਾਸਾਗਰਾਂ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਸਾਨੂੰ ਭਵਿੱਖ ‘ਚ ਛੇਵਾਂ ਸਾਗਰ ਮਿਲਣ ਵਾਲਾ ਹੈ। ਈਸਟ ਅਫਰੀਕਨ ਰਿਫਟ ਸਿਸਟਮ (ਈਆਰਐਸ) ਵਜੋਂ ਜਾਣਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਇਹ ਪਹਿਲੀ ਵਾਰ 2005 ਵਿੱਚ ਖੋਜਿਆ ਗਿਆ ਸੀ, ਪਰ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਕਿ ਇਹ ਲਗਭਗ 22 ਮਿਲੀਅਨ ਸਾਲ ਪਹਿਲਾਂ ਪੈਦਾ ਹੋਇਆ ਸੀ, ਦ ਅਰਥ ਰਿਪੋਰਟ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਵਰਤਮਾਨ ਵਿੱਚ ਧਰਤੀ ਉੱਤੇ ਪੰਜ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਸਾਗਰ ਹਨ ਅਰਥਾਤ ਪ੍ਰਸ਼ਾਂਤ, ਅਟਲਾਂਟਿਕ, ਭਾਰਤੀ, ਅੰਟਾਰਕਟਿਕ ਅਤੇ ਆਰਕਟਿਕ। ਜੇ ਛੇਵਾਂ ਸਮੁੰਦਰ ਬਣਦਾ ਹੈ, ਤਾਂ ਗ੍ਰਹਿ ਦਾ ਭੂਗੋਲ ਬਹੁਤ ਬਦਲ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਪਿਛਲੇ ਕੁਝ ਦਹਾਕਿਆਂ ਵਿੱਚ ਇਸ ਫਾਲਟਲਾਈਨ ਵਿੱਚ ਗਤੀਵਿਧੀ ਵਿੱਚ ਹੋਏ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਵਾਧੇ ਨੇ ਇਸ ਵਿੱਚ ਨਵੀਂ ਵਿਗਿਆਨਕ ਦਿਲਚਸਪੀ ਪੈਦਾ ਕੀਤੀ ਹੈ। ਖੋਜਕਰਤਾਵਾਂ ਦਾ ਕਹਿਣਾ ਹੈ ਕਿ ਪੂਰਬੀ ਅਫਰੀਕੀ ਰਿਫਟ ਦੋ ਟੈਕਟੋਨਿਕ ਪਲੇਟਾਂ ਦਾ ਨਤੀਜਾ ਹੈ। ਇਹ ਪੂਰਬ ਵਿੱਚ ਸੋਮਾਲੀ ਪਲੇਟ ਅਤੇ ਪੱਛਮ ਵਿੱਚ ਨਿਊਬੀਅਨ ਪਲੇਟ ਕਾਰਨ ਹੋ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਇਹ ਦੋਵੇਂ ਟੈਕਟੋਨਿਕ ਪਲੇਟਾਂ ਇਕ-ਦੂਜੇ ਤੋਂ ਦੂਰ ਹੋ ਰਹੀਆਂ ਹਨ, ਜਿਸ ਕਾਰਨ ਦਰਾੜ ਹੋਰ ਡੂੰਘੀ ਹੋ ਰਹੀ ਹੈ। ਯੇਰੂਸ਼ਲਮ ਪੋਸਟ ਨੇ ਕਿਹਾ ਕਿ ਅਜਿਹਾ ਹੀ ਵਰਤਾਰਾ ਲੱਖਾਂ ਸਾਲ ਪਹਿਲਾਂ ਦੇਖਿਆ ਗਿਆ ਸੀ, ਜਦੋਂ ਦੱਖਣੀ ਅਮਰੀਕਾ ਅਤੇ ਅਫਰੀਕਾ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਮਹਾਂਦੀਪਾਂ ਵਿੱਚ ਵੰਡੇ ਗਏ ਸਨ।
ਪਲੇਟਾਂ ਪ੍ਰਤੀ ਸਾਲ ਕੁਝ ਮਿਲੀਮੀਟਰ ਵੱਖ ਹੋ ਜਾਂਦੀਆਂ ਹਨ। ਡੂੰਘੀ ਹੋਈ ਦਰਾਰ ਤੋਂ ਦਿਲਚਸਪ ਗੱਲਾਂ ਸਾਹਮਣੇ ਆਈਆਂ ਹਨ। ਮਾਹਰਾਂ ਦਾ ਕਹਿਣਾ ਹੈ ਕਿ ਵਰਤਮਾਨ ਵਿੱਚ ਇਥੋਪੀਆ ਅਤੇ ਯੂਗਾਂਡਾ ਵਰਗੇ ਅਫਰੀਕਾ ਵਿੱਚ ਭੂਮੀਗਤ ਦੇਸ਼ ਇੱਕ ਬੀਚ ਦੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਦੇਖਣਗੇ। ਇਕ ਹੋਰ ਰਿਪੋਰਟ ਵਿਚ ਦਾਅਵਾ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਹੈ ਕਿ ਇਹ ਦਰਾੜ ਪ੍ਰਤੀ ਸਾਲ 0.7 ਮਿਲੀਮੀਟਰ ਦੀ ਦਰ ਨਾਲ ਵਧ ਰਹੀ ਹੈ। ਕੈਲੀਫੋਰਨੀਆ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਦੇ ਪ੍ਰੋਫੈਸਰ ਐਮਰੀਟਸ ਨੇ ਮੈਸ਼ੇਬਲ ਨੂੰ ਦੱਸਿਆ “ਅਡੇਨ ਦੀ ਖਾੜੀ ਅਤੇ ਲਾਲ ਸਾਗਰ ਅਫਾਰ ਖੇਤਰ ਅਤੇ ਪੂਰਬੀ ਅਫਰੀਕੀ ਰਿਫਟ ਵੈਲੀ ਵਿੱਚ ਹੜ੍ਹ ਆਉਣਗੇ ਅਤੇ ਇੱਕ ਨਵਾਂ ਸਮੁੰਦਰ ਬਣ ਜਾਣਗੇ, ਅਤੇ ਪੂਰਬੀ ਅਫਰੀਕਾ ਦਾ ਉਹ ਹਿੱਸਾ ਇਸਦਾ ਆਪਣਾ ਛੋਟਾ ਮਹਾਂਦੀਪ ਬਣ ਜਾਵੇਗਾ” ।