ਮਾਨਸਿਕ ਤਣਾਅ ਕਾਰਨ ਖੁਦਕੁਸ਼ੀਆਂ ਦੇ ਮਾਮਲਿਆਂ ਵਿੱਚ ਵਾਧਾ ਹੋਇਆ ਹੈ। ਮਾਨਸਿਕ ਤਣਾਅ, ਇਕੱਲਾਪਣ, ਆਰਥਿਕ ਤੰਗੀ ਅਤੇ ਘਰੇਲੂ ਝਗੜਿਆਂ ਕਾਰਨ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਵਿੱਚ 3 ਮਹੀਨਿਆਂ ਵਿੱਚ 113 ਵਿਅਕਤੀਆਂ ਨੇ ਖੁਦਕੁਸ਼ੀ ਕੀਤੀ ਹੈ। ਜ਼ਿਕਰਯੋਗ ਹੈ ਕਿ ਲਾਕਡਾਊਨ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਤਿੰਨ ਮਹੀਨਿਆਂ ‘ਚ ਖੁਦਕੁਸ਼ੀਆਂ ਦੀ ਗਿਣਤੀ 55 ਸੀ ਪਰ ਲਾਕਡਾਊਨ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਇਹ ਅੰਕੜਾ ਦੁੱਗਣਾ ਹੋ ਗਿਆ ਹੈ। ਮਨੋਵਿਗਿਆਨੀ ਡਾਕਟਰਾਂ ਨੇ ਮੋਬਾਈਲ ਨੂੰ ਇਨ੍ਹਾਂ ਮਾਮਲਿਆਂ ਦਾ ਸਭ ਤੋਂ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਕਾਰਨ ਦੱਸਿਆ ਹੈ। ਜੋ ਸਾਰੇ ਰਿਸ਼ਤਿਆਂ ਦੇ ਬਾਵਜੂਦ ਪਰਿਵਾਰ ਤੋਂ ਵੱਖ ਹੋ ਗਿਆ ਅਤੇ ਲੋਕ ਇਕੱਲੇਪਣ ਕਾਰਨ ਖੁਦਕੁਸ਼ੀ ਕਰਨ ਲਈ ਮਜਬੂਰ ਹੋ ਗਏ।
ਖੁਦਕੁਸ਼ੀ ਦੇ 3 ਵੱਡੇ ਕਾਰਨ: ਇਕੱਲਾਪਣ, ਵਿੱਤੀ ਸੰਕਟ, ਘਰੇਲੂ ਝਗੜਾ
ਇਕੱਲਾਪਣ: ਦੋਸਤਾਂ ਨਾਲ ਗੱਲਬਾਤ ਦੀ ਘਾਟ ਕਾਰਨ ਲੋਕ ਡਿਪਰੈਸ਼ਨ ਦਾ ਸ਼ਿਕਾਰ ਹੋ ਰਹੇ ਹਨ ਅਤੇ ਆਤਮ ਹੱਤਿਆ ਕਰਨ ਬਾਰੇ ਸੋਚਣਾ ਸ਼ੁਰੂ ਕਰ ਦਿੰਦੇ ਹਨ।
ਵਿੱਤੀ ਰੁਕਾਵਟਾਂ: ਲੋਕ ਘਰੇਲੂ ਖਰਚਿਆਂ ਅਤੇ ਕਾਰੋਬਾਰ ਲਈ ਵਿਆਜ ‘ਤੇ ਪੈਸੇ ਲੈਂਦੇ ਹਨ। ਲੋਕ ਵਿਆਜ ਦਿੰਦੇ ਰਹਿੰਦੇ ਹਨ ਅਤੇ ਅਸਲਾ ਉਥੇ ਦਾ ਉਥੇ ਹੀ ਰਹਿੰਦਾ ਹੈ। ਜਿਸ ਕਾਰਨ ਉਹ ਖੁਦਕੁਸ਼ੀ ਦਾ ਰਾਹ ਚੁਣ ਲੈਂਦਾ ਹੈ।
ਘਰੇਲੂ ਝਗੜੇ: ਵਿਆਹ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਹੀ ਪਤੀ, ਪਤਨੀ ਅਤੇ ਸੱਸ ਨਾਲ ਝਗੜੇ ਰਹਿਣ ਲਗਦੇ ਹਨ। ਜਿਸ ਕਾਰਨ ਲੜਕਾ ਜਾਂ ਲੜਕੀ ਦਬਾਅ ਝੱਲਣ ਤੋਂ ਅਸਮਰੱਥ ਹੋ ਕੇ ਖੁਦਕੁਸ਼ੀ ਕਰ ਲੈਂਦਾ ਹੈ।
ਤਣਾਅ ਮੁਕਤ ਕਿਵੇਂ ਰਹੋ
ਜਦੋਂ ਤੁਸੀਂ ਘਰ ਆਉਂਦੇ ਹੋ ਤਾਂ ਮੋਬਾਈਲ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਕਰਨ ਤੋਂ ਬਚੋ।
ਪਰਿਵਾਰ ਨਾਲ ਵੱਧ ਸਮਾਂ ਬਿਤਾਓ
ਜੇਕਰ ਕੋਈ ਆਰਥਿਕ ਤੰਗੀ ਵਿੱਚ ਹੈ ਤਾਂ ਉਸ ਨਾਲ ਗੱਲ ਕਰੋ।
ਬੱਚਿਆਂ ‘ਤੇ ਪੜ੍ਹਾਈ ਦਾ ਦਬਾਅ ਨਾ ਪਾਓ ਅਤੇ ਸੋਸ਼ਲ ਮੀਡੀਆ ‘ਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀਆਂ ਗਤੀਵਿਧੀਆਂ ‘ਤੇ ਨਜ਼ਰ ਰੱਖੋ।
ਅੱਜ ਕੱਲ੍ਹ ਪਰਿਵਾਰ ਦਾ ਹਰ ਮੈਂਬਰ ਆਪਣੇ ਮੋਬਾਈਲ ਵਿੱਚ ਰੁੱਝਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ ਅਤੇ ਉਹ ਆਪਸ ਵਿੱਚ ਗੱਲਬਾਤ ਘੱਟ ਕਰ ਲੈਂਦੇ ਹਨ। ਅਜਿਹੇ ‘ਚ ਜਿਸ ਵਿਅਕਤੀ ਦੇ ਮਨ ‘ਚ ਕਿਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦਾ ਦਬਾਅ ਹੁੰਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਇਕੱਲਾ ਮਹਿਸੂਸ ਕਰਨ ਲੱਗਦਾ ਹੈ। ਮੋਬਾਈਲ ਫ਼ੋਨ ਇੱਕ ਵੱਡੀ ਚੁਣੌਤੀ ਬਣ ਗਏ ਹਨ।
ਡਾਕਟਰ ਵਿਵੇਕ ਗੋਇਲ, ਮਨੋਵਿਗਿਆਨੀ
ਲਾਕਡਾਊਨ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡੀ ਸਮੱਸਿਆ ਸਾਹਮਣੇ ਆਈ ਹੈ, ਜਿਸ ਕਾਰਨ ਲੋਕ ਖੁਦਕੁਸ਼ੀਆਂ ਕਰ ਰਹੇ ਹਨ। ਜੇਕਰ ਪਰਿਵਾਰ ਦੇ ਕਿਸੇ ਵੀ ਮੈਂਬਰ ਵਿੱਚ ਅਜਿਹੇ ਲੱਛਣ ਪਾਏ ਜਾਂਦੇ ਹਨ ਤਾਂ ਉਸ ਨੂੰ ਮਨੋਵਿਗਿਆਨੀ ਕੋਲ ਲਿਜਾਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ।
ਡਾ ਰਾਜੀਵ ਗੁਪਤਾ, ਮਨੋਵਿਗਿਆਨੀ
