ਵੈਨਿਸ (ਇਟਲੀ) ਦਾ ਪੁਰਾਤਨ ਅਤੇ ਇਤਿਹਾਸਕ ਵੇਸਵਾਗਮਨੀ ਖੇਤਰ

ਬਲਰਾਜ ਸਿੰਘ ਸਿੱਧੂ, ਯੂ ਕੇ.

ਪੌਂਟੇ ਡੇਲੇ ਟੈਟ ( Bridge of the Tits ਅਰਥਾਤ ਥਣਾਂ ਵਾਲਾ ਪੁਲ) ਸੈਂਕੜੇ ਛੋਟੇ ਪੁਲਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਇੱਕ ਹੈ, ਜੋ ਵੈਨਿਸ ਦੇ ਜਲ ਮਾਰਗਾਂ ਨੂੰ ਪਾਰ ਕਰਦੇ ਹਨ। ਇਹ ਸੈਨ ਪੋਲੋ ਦੇ ਸੇਸਟੀਅਰਸ (ਜਿਲ੍ਹੇ) ਵਿੱਚ ਸੈਨ ਕੈਸੀਆਨੋ ਇਲਾਕੇ (ਟਾਪੂ) ਵਿਖੇ ਰੀਓ ਡੀ ਸੈਨ ਕੈਨਸੀਨੋ (੍ Rio di San Canciano) ਨਾਮੀ ਇੱਕ ਛੋਟੀ ਨਹਿਰ ਉੱਪਰ ਬਣਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ। ਪੁਲ ਦਾ ਨਾਮ ਇੱਥੇ ਵਸਦੀਆਂ ਵੇਸਵਾਵਾਂ ਵੱਲੋਂ ਪੁਲ ਦੇ ਆਲੇ ਦੁਆਲੇ ਦੀਆਂ ਇਮਾਰਤਾਂ ਵਿਚਲੀਆਂ ਖਿੜਕੀਆਂ ਤੋਂ ਆਪਣੀਆਂ ਨੰਗੀਆਂ ਛਾਤੀਆਂ ਪ੍ਰਦਰਸ਼ਿਤ ਕਰਨ ਦੇ ਪ੍ਰਚਲਨ ਨਾਲ ਜੋੜਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ। ਪਰ ਇਹ ਖਾਸ ਇਲਾਕਾ ਬੀਤੀਆਂ ਸਦੀਆਂ ਦੌਰਾਨ ਵੇਸਵਾਗਨੀ ਦਾ ਬਹੁਤ ਵੱਡਾ ਅੱਡਾ ਹੁੰਦਾ ਸੀ। ਜਿਵੇਂ ਕਦੇ ਭਾਰਤ ਦੀ ਹਰ ਤਵਾਇਫ ਦਾ ਲਖਨਊ ਦੇ ਕੋਠਿਆਂ ਦੀ ਸ਼ਾਨ ਬਣਨਾ ਸੁਪਨਾ ਹੁੰਦਾ ਸੀ, ਇਸੇ ਪ੍ਰਕਾਰ ਕਦੇ ਯੂਰਪ ਦੀ ਹਰ ਵੇਸਵਾ ਵੈਨਿਸ ਆ ਕੇ ਧੰਦਾ ਕਰਨ ਦਾ ਖੁਆਬ ਪਾਲਿਆ ਕਰਦੀ ਸੀ। ਇਸ ਕਰਕੇ ਸਤਾਰਵੀਂ ਸਦੀ ਵਿੱਚ 11,654 ਤੋਂ ਵੱਧ ਔਰਤਾਂ ਕੇਵਲ ਵੈਨਿਸ ਸ਼ਹਿਰ ਵਿੱਚ ਦੇਹ ਵਪਾਰ ਦਾ ਧੰਦਾ ਕਰਦੀਆਂ ਸਨ।
ਵੈਨਿਸ ਗਣਰਾਜ ਦੇ ਸਮੇਂ ਬਹੁਤ ਕਾਮ ਖੁੱਲ੍ਹ ਸੀ ਅਤੇ ਵੇਸਵਾਗਮਨੀ ਦੇ ਧੰਦੇ ਨੂੰ ਕਾਨੂੰਨੀ ਮਾਣਤਾ ਪ੍ਰਾਪਤ ਸੀ। ਦਿਲਚਸਪ ਗੱਲ ਇਹ ਹੈ ਕਿ ਬਾਰਵੀਂ ਸਦੀ ਤੋਂ ਅਠਾਰਵੀਂ ਸਦੀ ਤੱਕ ਵੈਨਿਸ ਗਣਰਾਜ ਵਿੱਚ ਵੇਸਵਾਵਾਂ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਧ ਆਮਦਨੀ ਕਰ ਅਦਾ ਕਰਿਆ ਕਰਦੀਆਂ ਸਨ। ਇੱਥੋਂ ਤੁਸੀਂ ਸਹਿਜੇ ਹੀ ਅੰਦਾਜ਼ਾ ਲਗਾ ਸਕਦੇ ਹੋ ਕਿ ਉਹ ਕਮਾਈ ਕਿੰਨੀ ਕਰਦੀਆਂ ਹੋਣਗੀਆਂ। ਵੇਸਵਾਗਮਨੀ ਦੀ ਪ੍ਰਬ੍ਰਿਤੀ ਨੂੰ ਨਿਯੰਤਰ ਹੇਠ ਰੱਖਣ ਲਈ ਲਾ ਸੇਰੇਨਿਿਸਮਾ (੍ Republic of Venice) ਦੇ ਅਧਿਕਾਰੀਆਂ ਨੇ 1412 ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਹੀ ਫ਼ਰਮਾਨ ਦੁਆਰਾ ਵੈਨਿਸ ਵਿੱਚ ਵੇਸਵਾਗਮਨੀ ਨੂੰ ਕੈਰਾਮਪੇਨ ਡੀ ਰਿਆਲਟੋ ਖੇਤਰ ਤੱਕ ਸੀਮਤ ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ ਸੀ। ਇੰਝ ਇਹ ਖੇਤਰ ਇੱਕ ਰੈੱਡ-ਲਾਈਟ ਡਿਸਟ੍ਰਿਕਟ ਵਿੱਚ ਬਦਲ ਗਿਆ ਸੀ। ਨੇੜੇ ਹੀ ਟ੍ਰੈਗੇਟੋ ਡੇਲ ਬੁਸੋ ( Traghetto Del Buso -Crossing Of The Hole) ਸੀ, ਜਿੱਥੇ ਵੇਸਵਾਵਾਂ ਦੇ ਗਾਹਕ ਲਾਲੀ ਭਾਵ ਮਾਰਦੀਆਂ ਮਿਸ਼ਾਲਾਂ ਦੀ ਰੋਸ਼ਨੀ ਵਿੱਚ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਵਿੱਚ ਦਾਖਲ ਹੋਣ ਲਈ ਗ੍ਰੈਂਡ ਕੈਨਾਲ ਨੂੰ ਪਾਰ ਕਰਦੇ ਸਨ।

ਇਸ ਇਲਾਕੇ ਦੀਆਂ ਬਹੁਤੀਆਂ ਇਮਾਰਤਾਂ ਅਮੀਰ ਰਾਮਪਾਨੀ ਪਰਿਵਾਰ ਦੀ ਮਲਕੀਅਤ ਸਨ ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਆਖ਼ਰੀ ਵਾਰਸ ਦੀ ਬੇਔਲਾਦ ਮੌਤ ਹੋ ਗਈ ਸੀ। ਇੰਝ ਇਲਾਕੇ ਦੀਆਂ ਇਮਾਰਤਾਂ ਲਾ ਸੇਰੇਨਿਿਸਮਾ ਦੀ ਜਾਇਦਾਦ ਬਣ ਗਈਆਂ ਸਨ, ਅਰਥਾਤ ਸਰਕਾਰੀ ਸੰਪਤੀ ਬਣ ਗਈਆਂ ਸਨ। ਰਈਸਾ ਅਤੇ ਉੱਚ-ਅਦਿੱਕਾਰੀਆਂ ਨੂੰ ਵੇਸਵਾਵਾਂ ਦਿਆਂ ਹੱਥਾਂ ਦੀ ਕਠਪੁੱਤਲੀ ਬਣਨ ਤੋਂ ਬਚਾਉਣ ਲਈ ਸ਼ਾਸਕਾ ਨੇ ਵੇਸਵਾਵਾਂ ਨੂੰ ਉਹਨਾਂ ਦੀ ਹਰਕਤ ਅਤੇ ਵਿਵਹਾਰ ਵਿੱਚ ਬੁਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਪ੍ਰਤਿਬੰਧਿਤ ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਸੀ। ਵੇਸਵਾਵਾਂ ‘ਤੇ ਕਰਫਿਊ ਲਗਾ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ ਸੀ ਅਤੇ ਉਹ ਸ਼ਨੀਵਾਰ ਤੋਂ ਬਿਨਾਂ ਉਹ ਹੋਰ ਕਿਸੇ ਦਿਨ ਆਪਣਾ ਇਲਾਕਾ ਛੱਡ ਕੇ ਹੋਰ ਕਿੱਤੇ ਨਹੀਂ ਜਾ ਸਕਦੀਆ ਸਨ ਅਤੇ ਪਹਿਚਾਣ ਲਈ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਪੀਲੇ ਰੰਗ ਦਾ ਸਕਾਰਫ਼ ਪਹਿਨਣਾ ਪੈਂਦਾ ਸੀ, ਜਦੋਂ ਕਿ ਇੱਟਲੀ ਦੀ ਇੱਕ ਪਰਿਵਾਰਿਕ ਵਿਆਹੁਤਾ ਔਰਤ ਚਿੱਟੇ ਰੰਗ ਸਕਾਰਫ਼ ਪਹਿਨਦੀ ਸੀ। ਵੇਸਵਾਵਾਂ ਖਾਸ ਪਵਿੱਤਰ ਦਿਨਾਂ ‘ਤੇ ਕੰਮ ਨਹੀਂ ਕਰ ਸਕਦੀਆਂ ਸਨ, ਨਿਯਮਾਂ ਦੀ ਉਲੰਘਣਾ ਦੇ ਨਾਲ ਕਈ ਸਖਤ ਸਜ਼ਾਵਾਂ ਵੀ ਸਨ ਤੇ ਕਈ ਵਾਰ ਤਾਂ ਚੌਰਸਤੇ ਵਿੱਚ ਥਮਲੇ ਨਾਲ ਬੰਨ੍ਹ ਕੇ ਕੋਰੜੇ ਵੀ ਮਾਰੇ ਜਾਂਦੇ ਸਨ। ਇਸ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ 1514 ਵਿੱਚ ਇਸ ਪੇਸ਼ੇ ‘ਤੇ ਆਮਦਨੀ ਕਰ ਲਾਜ਼ਮੀ ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ ਸੀ। ਸੇਰੇਨਿਿਸਮਾ ਦੁਆਰਾ ਲਗਾਏ ਗਏ ਵੇਸਵਾਗਮਨੀ ਉੱਤੇ ਟੈਕਸਾਂ ਨੇ 1514 ਵਿੱਚ ਆਰਸੇਨੇਲ ਵਿੱਚ ਖੁਦਾਈ ਲਈ ਵਿੱਤ ਵਿੱਚ ਮਦਦ ਕੀਤੀ ਸੀ।
ਸੋਲਵੀਂ ਸਦੀ ਦੇ ਦੌਰਾਨ ਕਾਮ ਦੀ ਖੁੱਲ੍ਹ ਅਤੇ ਵੇਸਵਾਵਾਂ ਦੇ ਭਾਅ ਜ਼ਿਆਦਾ ਹੋਣ ਕਾਰਨ ਵੈਨਿਸ ਵਿੱਚ ਸਮਲੰਿਗੀ ਸੰਬੰਧ ਬਹੁਤ ਵੱਧ ਗਏ ਸਨ ਅਤੇ ਇੱਕ ਗੰਭੀਰ ਸਮਾਜਿਕ ਸਮੱਸਿਆ ਬਣ ਗਏ ਸਨ। ਵਿਆਹੁਤਾ ਜੋੜਿਆਂ ਦੇ ਤਲਾਕ ਦੀ ਦਰ ਵਿੱਚ ਤੇਜ਼ੀ ਨਾਲ ਵਾਧਾ ਹੋਣ ਲੱਗ ਪਿਆ ਸੀ। ਰਸਮੀ ਤੌਰ ‘ਤੇ ਵੈਨਿਸ ਦੇ ਡੋਜ਼ੇ (ਸ਼ਾਸਕ) ਨੇ ਸਮਲੰਿਗੀ ਸੰਬੰਧਾਂ ਦੀ ਸਮੱਸਿਆ ਨਾਲ ਨਜਿੱਠਣ ਲਈ ਵੇਸਵਾਵਾਂ ਤੋਂ ਮਦਦ ਮੰਗੀ ਗਈ ਸੀ। ਸਰਕਾਰੀ ਅਧਿਕਾਰੀਆਂ ਦੁਆਰਾ ਵੇਸਵਾਵਾਂ ਨੂੰ ਖੁੱਲ੍ਹ ਦਿੱਤੀ ਗਈ ਸੀ ਕਿ ਉਹ ਆਪਣੀਆਂ ਛਾਤੀਆਂ ਨੰਗੀਆਂ ਕਰਕੇ ਚੁਬਾਰਿਆਂ ਦੀਆਂ ਬਾਰੀਆਂ ਵਿੱਚ ਖੜ੍ਹੀਆਂ ਹੋ ਕੇ ਗਾਹਕਾਂ ਨੂੰ ਭਰਮਾਇਆ ਕਰਨ ਤਾਂ ਜੋ ਸਮਲੰਿਗੀ ਮਰਦ ਉਨ੍ਹਾਂ ਵੱਲ ਆਕਰਸ਼ਿਤ ਹੋ ਸਕਣ। ਇਹ ਹੀ ਨਹੀਂ ਵੇਸਵਾਵਾਂ ਨੂੰ ਨਗਨ ਅਵਸਥਾ ਵਿੱਚ ਰਾਤ ਨੂੰ ਹੱਥ ਵਿੱਚ ਲਾਲਟੈਣ ਫੜਕੇ ਪੁਲ ‘ਤੇ ਬੇਪਰਵਾਹ ਤੁਰਨ-ਫਿਰਨ ਅਤੇ ਖੜ੍ਹੇ ਹੋਣ ਦੀ ਇਜਾਜ਼ਤ ਵੀ ਦਿੱਤੀ ਗਈ ਸੀ। ਅਜਿਹੀ ਪ੍ਰੇਰਨਾ ਦੇ ਨਾਲ ਸਮਲੰਿਗੀ ਮਰਦਾਂ ਨੂੰ ਕੁਦਰਤ ਦੇ ਵਿਰੁੱਧ ਪਾਪ ਕਰਨ ਤੋਂ ਮੋੜਨ ਲਈ ਸੇਰੇਨਿਿਸਮਾ ਦੇ ਸ਼ਾਸਕ ਵੱਲੋਂ ਵੇਸ਼ਵਾਵਾਂ ਨੂੰ ਧਨਰਾਸ਼ੀ, ਸਨਮਾਨ ਅਤੇ ਇਨਾਮ ਵੀ ਦਿੱਤੇ ਜਾਣ ਦੀ ਗਵਾਹੀ ਵੀ ਤਵਾਰੀਖ ਭਰਦੀ ਹੈ। ਦੁਨੀਆਂ ਦਾ ਸਭ ਤੋਂ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਜਨਾਨੀਬਾਜ਼ ਜ਼ਿਆਕਮੋ ਕੈਸਾਨੋਵਾ ਆਪਣੀ ਜੀਵਨੀ ਵਿੱਚ ਜ਼ਿਕਰ ਕਰਦਾ ਹੈ ਕਿ ਉਹ ਇਰਸ ਖੇਤਰ ਵਿੱਚ ਅਕਸਰ ਜਾਇਆ ਕਰਦਾ ਸੀ।

ਇਹ ਸਥਿਤੀ ਅਠਾਰਵੀਂ ਸਦੀ ਤੱਕ ਜਾਰੀ ਰਹੀ ਸੀ, ਫਿਰ ਸੈਰ-ਸਪਾਟੇ ਨੂੰ ਉਤਸ਼ਾਹਿਤ ਕਰਨ ਲਈ ਛੋਟੀ ਉਮਰ ਦੀਆਂ ਵੇਸਵਾਵਾਂ ਨੂੰ ਪੂਰੇ ਵੈਨਿਸ ਸ਼ਹਿਰ ਵਿੱਚ ਕੰਮ ਕਰਨ ਦੀ ਇਜਾਜ਼ਤ ਦਿੱਤੀ ਗਈ ਸੀ ਅਤੇ ਵੱਡੀ ਉਮਰ ਦੀਆਂ ਅਤੇ ਘੱਟ ਆਕਰਸ਼ਕ ਵੇਸਵਾਵਾਂ ਨੂੰ ਨੇੜਲੇ ਰਿਓ ਟੇਰੇ ਡੇਲੇ ਕਾਰਾਮਪੇਨ (Rio terà delle Carampane) ਤੱਕ ਸੀਮਤ ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ ਸੀ। ਕਿਸੇ ਵੇਲੇ ਦਿਨ-ਰਾਤ ਚਮਕ-ਦਮਕ ਅਤੇ ਧੜਕਦੇ ਦਿਲ ਵਰਗਾ ਇਹ ਇਲਾਕਾ ਅੱਜਕੱਲ੍ਹ ਵਿਰਾਨ ਅਤੇ ਕਾਫੀ ਖਸਤਾ ਹਾਲਤ ਵਿੱਚ ਆਪਣੇ ਆਪ ਨੂੰ ਅਣਗੌਲਿਆ ਜਿਹਾ ਮਹਿਸੂਸ ਕਰ ਰਿਹਾ ਹੈ।
Total Views: 325 ,
Real Estate