ਬਾੜਮੇਰ ਵਿੱਚ ਗਰਮੀ ਜਿਆਦਾ ਪੈਣ ਕਾਰਨ ਮੁੰਡਿਆ ਨੂੰ ਲੋਕ ਸਾਕ ਨਹੀਂ ਕਰਦੇ ਸਨ

279

ਜੈਪੁਰ : ਮੌਨਸੂਨ ਦੀਆਂ ਲਾਈਵ ਰਿਪੋਰਟਾਂ ਆਈਆਂ ਹਨ, ਇਸ ਵਾਰ ਗਰਮੀ ਇਕੋ ਜਿਹੀ ਨਹੀਂ ਹੈ। ਸ਼ਾਮ 4 ਵਜੇ ਜੈਸਲਮੇਰ ਵਿੱਚ ਭਾਰਤ-ਪਾਕਿ ਸਰਹੱਦ ‘ਤੇ ਇਵੇਂ ਲਗਦਾ ਹੈ ਜਿਵੇਂ ਕਿਸੇ ਨੇ ਅੱਗ ਦੇ ਮੀਂਹ ਵਿਚ ਸੁੱਟ ਦਿੱਤਾ ਹੋਵੇ। ਜਦੋਂ ਧੂੜ ਜੁੱਤੀਆਂ ਵਿਚ ਆ ਜਾਂਦੀ ਹੈ , ਤਾਂ ਇਹ ਜਾਪਦਾ ਕਿ ਕਿਸੇ ਨੇ ਬਲਦੀ ਹੋਈ ਚੁੱਲ੍ਹੇ ਦੀ ਗਰਮ ਰਾਖ ਪਾ ਦਿੱਤੀ ਹੈ। ਜੁੱਤੀ ਪਿਘਲਣ ਤੱਕ ਜਾਂਦੀ ਹੈ।
ਐੱਮ ਬੀ ਐੱਸ ਇੰਜੀਨੀਅਰਿੰਗ ਕਾਲਜ ਤੋਂ 1976 ਦਾ ਗ੍ਰੈਜੂਏਟ ਇੰਜੀਨੀਅਰ ਸੱਜਣਕੁਮਾਰ ਕਈ ਦਹਾਕਿਆਂ ਤੋਂ ਮੌਸਮ ਵਿੱਚ ਤਬਦੀਲੀ ਦੇ ਗਲੋਬਲ ਅਧਿਐਨ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਮਲ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਉਹ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ – ਮੌਸਮ ਵਿੱਚ ਤਬਦੀਲੀ ਵਿਸ਼ਵ ਵਿੱਚ ਤਬਾਹੀ ਮਚਾ ਰਹੀ ਹੈ। ਇਸ ਦੇ ਨੁਕਸਾਨ; ਪਰ ਪੱਛਮੀ ਰਾਜਸਥਾਨ ਨੇ ਬਹੁਤ ਸਾਰੇ ਫਾਇਦੇ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤੇ। ਗਰਮੀ ਦੀ ਲਹਿਰ ਦੇ ਹਾਲਾਤ ਬਹੁਤ ਘੱਟ ਹਨ। ਮੀਂਹ ਵਧਿਆ ਹੈ। ਪਾਰਾ, ਜੋ ਆਮ ਤੌਰ ‘ਤੇ 50 ਡਿਗਰੀ ਹੁੰਦਾ ਸੀ, 48 ਡਿਗਰੀ ਤੱਕ ਵੀ ਨਹੀਂ ਪਹੁੰਚ ਸਕਿਆ। ਗਰਮੀ ਤੋਂ ਕੋਈ ਮੌਤ ਨਹੀਂ ਹੋਈ।
ਬਾੜਮੇਰ ਦੇ ਕਈ ਪਿੰਡਾਂ ਵਿਚ ਪਹਿਲਾਂ ਗਰਮੀ ਕਾਰਨ ਕਈ ਨੌਜਵਾਨ ਅਣਵਿਆਹੇ ਰਹਿੰਦੇ ਸਨ। ਲੋਕਾਂ ਨੇ ਇਸ ਪਾਸੇ ਧੀਆਂ ਨਹੀਂ ਦਿੱਤੀਆਂ। ਜਿਸ ਪਿੰਡ ਵਿੱਚ ਅਸੀਂ ਹੁਣ ਹਾਂ, ਇੱਥੇ ਸਿਰਫ 42 ਅਤੇ 48 ਸਾਲ ਦੇ ਦੋ ਬੈਚਲਰ ਹਨ। ਹੁਣ ਇਹ ਸਿਰਫ ਦੋ ਹਨ, ਪਰ ਪਹਿਲਾਂ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਦੇ ਹਰ ਪਿੰਡ ਵਿਚ ਅੱਠ-ਦਸ ਅਜਿਹੇ ਵਿਅਕਤੀ ਮਿਲਦੇ ਸਨ। ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਸਾਹਿਤਕਾਰ ਨੰਦਕਿਸ਼ੋਰ ਆਚਾਰੀਆ ਬੀਕਾਨੇਰ ਵਿਖੇ ਆਪਣੇ ਘਰ ਹਨ।
ਇਹ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਕਿ ਹੁਣ ਕਾਲੇ ਅਤੇ ਪੀਲੇ ਤੂਫਾਨ ਪਹਿਲਾਂ ਵਾਂਗ ਨਹੀਂ ਆਉਂਦੇ। ਕਈ ਵਾਰ ਇਹ ਤੂਫਾਨ 7-7 ਦਿਨਾਂ ਲਈ ਆਉਂਦੇ ਸਨ। ਖਾਨਖ (ਧੂੜ ਦਾ ਤੂਫਾਨ) ਹਰ ਸਮੇਂ ਉਠਦਾ ਰਿਹਾ। ਖਾਣ ਪੀਣ ਵਿੱਚ ਰੇਤ ਸੀ। ਹੁਣ ਗਰਮੀ ਪਹਿਲਾਂ ਵਰਗੀ ਨਹੀਂ ਹੈ। ਮਈ-ਜੂਨ ਵਿਚ ਵੀ ਰਾਤ ਇੰਨੀ ਠੰਡੀ ਰਹਿੰਦੀ ਸੀ ਕਿ ਸਵੇਰੇ ਖੇਸ ਲੈਣਾ ਪੈਂਦਾ ਸੀ, ਪਰ ਹੁਣ ਤਾਂ ਰਾਤਾਂ ਵੀ ਗਰਮ ਹਨ।
ਲੋਕ ਸਭਿਆਚਾਰਕ ਜਾਣੂ ਦੀਪ ਸਿੰਘ ਭਾਟੀ ਦਾ ਕਹਿਣਾ ਹੈ ਕਿ ਗਰਮੀ ਬਹੁਤ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਹੈ। ਜੇ ਨੌਤਪਾ ਦੇ ਪਹਿਲੇ ਦੋ ਦਿਨ ਗਰਮੀ ਨਹੀਂ ਜਾਂਦੀ, ਤਾਂ ਚੂਹੇ ਬਹੁਤ ਸਾਰੇ ਹੋ ਜਾਣਗੇ। ਜੇ ਇਹ ਅਗਲੇ ਦੋ ਦਿਨਾਂ ਲਈ ਕੰਮ ਨਹੀਂ ਕਰਦਾ, ਤਾਂ ਕਟੜਾ (ਕੀਟ ਜੋ ਫਸਲ ਨੂੰ ਨੁਕਸਾਨ ਪਹੁੰਚਾਉਂਦੀ ਹੈ)। ਜੇ ਗਰਮੀ ਤੀਜੇ ਦਿਨ ਤੋਂ ਦੋ ਦਿਨ ਤਕ ਨਹੀਂ ਰਹਿੰਦੀ, ਤਾਂ ਟਿੱਡੀਆਂ ਦੇ ਅੰਡੇ ਨਸ਼ਟ ਨਹੀਂ ਹੋਣਗੇ। ਜੇ ਚੌਥੇ ਦਿਨ ਤੋਂ ਦੋ ਦਿਨਾਂ ਤਕ ਗਰਮੀ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦੀ, ਤਾਂ ਬੁਖਾਰ ਦਾ ਕਾਰਨ ਬਣ ਰਹੇ ਬੈਕਟੀਰੀਆ ਦੀ ਮੌਤ ਨਹੀਂ ਹੋਵੇਗੀ। ਇਸ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਜੇ ਗਰਮੀ ਦੋ ਦਿਨ ਤੱਕ ਨਹੀਂ ਰਹਿੰਦੀ, ਤਾਂ ਵਿਸ਼ਵਰ ਯਾਨੀ ਸੱਪ ਅਤੇ ਬਿੱਛੂ ਕਾਬੂ ਤੋਂ ਬਾਹਰ ਹੋ ਜਾਣਗੇ। ਜੇ ਇਹ ਪਿਛਲੇ ਦੋ ਦਿਨਾਂ ਤੱਕ ਵੀ ਨਹੀਂ ਰਹਿੰਦਾ, ਤਾਂ ਹੋਰ ਤੂਫਾਨ ਆਉਣਗੇ। ਫਸਲਾਂ ਨਸ਼ਟ ਹੋ ਜਾਣਗੀਆਂ।

Real Estate